Pet Shop’ta Mama Stoğu Nasıl Yönetilir?

Bir pet shop’ta para, sattığın mamadan kazanılır; kaybedilen para ise satamadığın mamadadır. Rafta duran her koli, o an başka bir ürüne dönüşebilecek bir sermayedir ve beklediği her hafta o sermayeyi biraz daha küçültür. Stok yönetimi bu yüzden bir muhasebe işi değil, doğrudan kâr işidir.

Bu yazı mama rafını üç soru üzerinden kuruyor: hangi kalem ne kadar sürede dönüyor, miat nerede riske giriyor, sipariş hangi sıklıkta verilmeli.

Devir hızı: rafın gerçek ölçüsü

Rafın performansını ciro değil devir hızı gösterir. Devir hızı, bir kalemin rafta ortalama ne kadar sürede tükendiğidir. Ayda bir tükenen bir ürün, üç ayda bir tükenen daha yüksek bedelli bir üründen çoğu zaman daha iyi çalışır; çünkü aynı sermaye yıl içinde üç kat daha fazla kez döner.

Kalemleri devir hızına göre ayırmak, sipariş kararını kendiliğinden basitleştirir:

Miat: ölü stoğun sessiz sebebi

Miat sorunu genellikle yanlış üründen değil, yanlış miktardan doğar. Hızlı dönen bir kalemde kısa miat sorun değildir; yavaş dönen bir kalemde uzun miat bile yetmeyebilir. Bu yüzden miadı ürünün bir özelliği olarak değil, kendi rafının hızıyla birlikte düşünmek gerekir.

Pratik kural şudur: bir kaleme, tahmini tükenme süresinin en az iki katı kadar süre kalmamışsa girme. Ayda bir koli döndürdüğün bir üründen üç koli alıyorsan, elindeki sürenin üç aydan belirgin şekilde uzun olması gerekir.

Bunu mümkün kılan tek şey kayıttır. Teslim aldığın koliyi tarihiyle birlikte yazmak, birkaç ay sonra rafın arkasında fark etmekten çok daha ucuza gelir. Tarih bilgisi koli üzerinde ve irsaliyede yer alır; teslimat anında bakmak saniyelik bir iştir.

Sipariş sıklığı: seyrek ve çok mu, sık ve az mı

Yeni açılan dükkânların en sık yaptığı hata, tek seferde derin girip sonra aylarca sipariş vermemektir. Bu, üç ayrı riski aynı anda satın almak demektir: yanlış çeşide bağlanmak, miadı yaklaşan koliyle kalmak ve sermayeyi tek noktada dondurmak.

Doğru yaklaşım tersidir. Az miktarla ve sık sipariş vererek başlarsın; iki üç hafta içinde hangi aromanın, hangi ambalaj boyunun bölgende tuttuğunu görürsün. Tuttuğunu gördüğün anda orada derinleşmek, baştan derin girmekten her zaman daha ucuza gelir — çünkü artık tahmin etmiyor, ölçtüğün şeyi alıyorsun.

Sık sipariş vermenin ikinci faydası rafın hiç boşalmamasıdır. Bir müşteri aradığı mamayı iki kez üst üste bulamazsa üçüncü kez gelmez; bu, ölü stoktan daha pahalı bir kayıptır ve hiçbir yerde görünmez.

Yavaşlayan kalemi erken fark etmek

Ölü stok bir günde oluşmaz; yavaşlayan bir kalem haftalar boyunca sinyal verir. En basit erken uyarı şudur: bir kalemi son ne zaman sipariş ettiğini hatırlamıyorsan, o kalem yavaşlamış demektir.

Yavaşlayan kalemi kurtarmanın yolu fiyatı bozmak değil, konumunu değiştirmektir. Rafın alt katındaki bir ürünü göz hizasına almak, yanına birlikte kullanıldığı kalemi koymak ya da müşteriye bir cümlelik gerekçe sunmak — üçü de denenmeden vazgeçilmemelidir. Katık olarak kullanılan konserve, kuru mamanın yanında dururken satar; ayrı bir reyona konduğunda görünmez.

Kayıt için karmaşık bir sistem gerekmez

Bir defter ya da tek bir tablo yeterlidir. Her kalem için üç sütun: teslim tarihi, adet, tükendiği tarih. İki ay sonra bu üç sütun sana devir hızını da, hangi çeşidin bölgende tuttuğunu da, hangi kalemin sermayeni boşuna bağladığını da söyler.

Bu kaydı tutan bir işletme, sipariş verirken tahmin etmez. Toptancıya “şunlardan biraz” demek yerine, hangi kalemden kaç adet istediğini bilerek yazar; bu da hem birim maliyeti hem raf boşluğunu aynı anda düşürür.

Raf kalemlerine göz atın

Kuru mama tarafı için toptan kedi maması ve toptan köpek maması, hızlı dönen kalemler için toptan kedi yaş maması ve toptan kedi konservesi, kasa önü için toptan kedi ödül maması sayfalarına bakabilirsiniz. Kalemlerin tamamı toptan ürün kataloğunda listelenir.

Rafı ilk kez kuruyorsanız, hangi kalemlerle başlanacağını pet shop açarken ilk sipariş yazımızda adım adım anlattık. İşletme tipine göre raf karmasını ise pet shoplar için toptan mama sayfasında ele aldık.

Patiya Pet Shop olarak İSTOÇ’taki depomuzdan pet shop, veteriner kliniği, market, barınak ve besleme gruplarına toptan tedarik veriyoruz.